Compressiekledij: Prestatiebevorderend vernuft of modieus hebbeding? – Deel 1

Inleiding:

Enkele jaren geleden zag je ze voor de eerste maal verschijnen, lange voetbalkousachtige kledij die plots opdook in het straatbeeld na wedstrijden. Intussen is het gebruik van de kledij wijdverspreid, zowel voor, tijdens als na het sporten, én zijn er Ironmans mee gewonnen. Bovendien is het aantal producerende merken vertien-voudigd en ook de voetbalkous is ondertussen uitgebreid tot een assortiment van kous, kuitstuk (calf), full leg, armstuk (sleeve), broek, shirt,… en dan nog elk in verschillende kleuren van onopvallend zwart tot modieus fluoroze. Maar werkt deze kledij nu echt? Is het prestatie- en/of herstelbevorderend of is het gewoon een zoveelste marketing-stunt?

In dit 5-delig artikel probeer ik de wetenschap te koppelen aan praktijkervaring, om jullie te loodsen door wat je wel of niet mag verwachten van de kledij en hoe deze het best wordt gebruikt. Het artikel is een mix van objectieve wetenschappelijke informatie gecombineerd met praktijk ervaring met het merk Compressport.

Wat is het?

Compressiekledij komt in principe overwaaien vanuit de medische wereld. Daar wordt het reeds langer gebruikt om bijvoorbeeld zwelling of oedeem tegen te gaan. Ze worden vaak ingezet bij vaatproblemen of lymfeproblemen aan de onderste ledematen. Ook na operaties worden ze regelmatig aangemeten bij de patiënt, onder toeziend oog van de arts.

Het is nauw aansluitende kledij, die een bepaalde druk uitoefent op de huid. Die druk wordt intramusculair verdergezet en zal uiteindelijk ook op de bloedvaten terechtkomen. De druk kan overal gelijk zijn, maar ook gradueel verschillen van vb. de enkel naar de kuit. Hoe groot de druk is, verschilt vaak van merk tot merk. De kledij kan in principe op alle delen van het lichaam gedragen worden, maar we zien ze eigenlijk het vaakst op ledematen, met voorsprong op de (onder)benen. Bloed moet terugkeren tegen de zwaartekracht in naar het hart vanuit de benen (veneuze terugkeer) en dat gaat niet altijd even makkelijk. Gelukkig gebruikt het lichaam de beenspieren als spierpomp en heeft het een kleppensysteem ontwikkeld zodat het bloed in een soort sluizensysteem kan vorderen naar het hart. Toch ontstaan hier vaak problemen, vandaar dat je ook waarschijnlijk direct denkt aan een kous of calf als je hoort over compressiekledij.

De sportwereld volgt vaak de medische wereld op de voet en dit is niet anders bij compressiekledij. Al snel werd er gedacht aan mogelijke prestatie- en recuperatievoordelen door deze kledij te dragen tijdens of na het sporten. Het bevordert immers de bloedsomloop. Vaak spelen de merken hier sneller op in dan dat de wetenschap alles effectief kan onderzoeken. Er is dan ook veel kledij beschikbaar geweest, en nu nog altijd, die misschien helemaal niks uithaalt. Momenteel is er echter wel steeds meer onderzoek gevoerd rond dit topic en is het mogelijk om te starten met het vormen van (behoorlijk positieve) conclusies rond dit relatief nieuw verschijnsel. Dit probeer ik uit te leggen in de volgende alinea’s.

Een kritische kanttekening

Vooraleer ik start met het uitleggen van effecten, wil ik zeker eerst een kanttekening maken, zodat jullie dit artikel kunnen lezen met de nodige kritische houding. Compressiekledij is zoals gezegd een vrij nieuw gegeven in de sportwereld dat zich heel snel heeft ontplooid. De wetenschap is zeker nog niet sluitend over dit kledijconcept omwille van verschillende redenen. Ten eerste wordt in elk onderzoek andere kledij gebruikt om de effecten na te gaan. Dit maakt dat we vele onderzoeken moeilijk met elkaar kunnen vergelijken, omdat ook de kledij heel sterk verschilt in zowel kwaliteit, productiemethode als geleverde compressie.

De onderzoekers gebruiken ten tweede niet altijd gedocumenteerde methodes of geven niet weer welke kledij/compressiedruk ze net hebben gebruikt, wat opnieuw de vergelijking bemoeilijkt. Je kan ook moeilijk blind onderzoek doen, i.e. waarbij de proefpersonen niet weten in welke conditie ze zitten, of je zou al moeten een volledige identieke sok ontwikkelen die geen druk geeft. Ten laatste is het ook moeilijk om hele grote groepen te gaan bestuderen rond dit topic.

Desondanks is er ondertussen veel onderzoek verricht en zijn er enkele reviews beschikbaar die grondig verschillende degelijke studies met elkaar hebben vergeleken. Deze reviews concluderen algemeen gezien een positief effect Dit verklaart al meteen waarom de hype eigenlijk nog steeds bestaat en ondertussen meer een gevestigde waarde is in de sport dan een modieus verschijnsel. Kijk maar naar het aantal teams dat in de Tour de France 2016 gebruik maakte van ondermeer de Fullsocks die Compressport op de markt heeft gebracht.

Enkel voor de topsporter of ook voor de recreant of leek?

Topsport is en blijft het niveau waarin minieme percentages het verschil maken tussen winst of verlies. Elke extra is dan ook meegenomen en in dat opzicht kan compressiekledij zeker een aanrader zijn. Echter de resultaten blijken nog positiever te zijn voor recreantsporters en beginners. Zeker wanneer het gaat over het blessurepreventief effect door het verminderen van de spieroscillatie (trilling tijdens sporten), spierschade en het verbeteren van de proprioceptie, temperatuur van de spier en herstel (zie verder uitgelegd). Zeker omdat deze sportersgroep niet altijd de mogelijkheid heeft om zich optimaal te verzorgen. Zo wordt een opwarming of cooling down al eens weggelaten, evenals de stretching. Tijdsgebrek is hier vaak de grote oorzaak van. Hierdoor is het lichaam minder klaar voor de training die wordt uitgevoerd, met meer problemen tot gevolg.

 

Tot volgende week voor Deel 2: “Het effect van compressiekledij op het menselijk lichaam.”

Matthias Boetens

 

0 antwoorden

Plaats een Reactie

Meepraten?
Draag gerust bij!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *