Compressiekledij: Prestatiebevorderend vernuft of modieus hebbeding? – Deel 2

Wat is het effect van de kledij op het lichaam?

Het eerste effect is het helpen van de veneuze terugkeer, m.a.w. het bloed terug naar het hart brengen. Zuurstofrijk bloed wordt door het hart naar de spieren gepompt, maar eens in de spier is de voortstuwende kracht van de hartslag uitgewerkt. Het zuurstofarme bloed moet dus op eigen houtje terug richting het hart zien te raken. In rechtopstaande positie is er nog een extra moeilijkheid, namelijk de zwaartekracht overwinnen van vb. de kuit richting het hart. Het lichaam loste dit op met eenrichtingsklepjes die de aders verdelen in compartimenten. Bij iedere spiercontractie (vb. wandelen) zal een ader toegeknepen worden, waardoor het daar aanwezig bloed gestuwd wordt richting het volgende compartimentje. Zo werkt het bloed stap voor stap de weg af richting het hart. Compressiekledij zorgt voor een perifere druk die het oppervlakkig stilstaand bloed helpt een weg te banen naar de dieperliggende aders, die op hun beurt het bloed richting het hart brengen. De kledij doet dit via het uitoefenen van compressie op het huidoppervlak en dit is vooral voordelig in de extremiteiten (armen, benen, voeten). Dit effect is vooral te merken bij lage tempo’s en intensiteiten (recreant sporters!). Hoe hoger de intensiteit, hoe meer de spierpomp in werking treedt en dus de druk van de compressiekledij overbodig wordt om het bloed richting het hart te helpen.

Het tweede effect zit hem in het beïnvloeden van de slagaderlijke bloedstroom. De transmurale druk (verschil tussen de bloeddruk in het bloedvat en de perifere weefseldruk op het bloedvat) wordt verlaagd, doordat de compressiekledij druk uitoefent op een lichaamsdeel; Die druk wordt op zijn beurt doorgegeven aan dieperliggende weefsels waardoor de perifere weefseldruk op het bloedvat stijgt.  Hierdoor verlaagt de transmurale druk wat leidt tot vasodilatatie (wijder worden) van de slagaders, waardoor de lokale bloed inflow verhoogt. Betere inflow is dan weer gerelateerd aan betere zuurstoftoevoer en spieroxygenatie. Dit heb ik met eigen ogen kunnen aanschouwen bij het bijwonen van een proef bij enkele willekeurige proefpersonen. Het dragen van compressiekledij verhoogde effectief de zuurstofsaturatie in de kuit, maar was sterk afhankelijk van het merk dat werd gebruikt.

Een derde groot positief voordeel van de kledij is de blessurepreventieve werking. Een retrospectieve studie (terugblik) toont mooi de relatie aan tussen het dragen van compressiekledij en het voorvallen van blessures. Dit bij een brede sportpopulatie en zonder onderscheid te maken tussen welk type/merk kledij. Maar liefst 1197 sporters werden bevraagd en vergeleken. Het blessurerisico lag 28.68% lager bij personen die de kledij altijd droegen tijdens het sporten t.o.v. de niet-gebruikers. Ook wie de kledij slechts regelmatig (-12.5%) of af en toe (-9.7%) droeg had al snel een serieuze daling van het blessurerisico. Een resultaat dat de ogen opent!

Ook verbeterde proprioceptie is gelinkt aan het dragen van nauw aansluitende (compressie) kledij. Proprioceptie is het eigen lichaamsbesef, zowel de richting, versnelling en snelheid van lichaamsdelen tijdens de beweging, als het besef van waar het lichaamsdeel zich bevindt in de ruimte. Mechanoreceptoren in verschillende delen van het lichaam zorgen voor informatie rond onze positie in de ruimte. Compressiekledij zou dus de oppervlakkig liggende mechanoreceptoren in de huid stimuleren, waardoor de informatie naar de hersenen wordt bevorderd.

Het is ontegensprekelijk dat compressiekledij de lichaamstemperatuur verhoogt. Dit is een effect gezien bij High Intensity training en submaximaal lopen en kan als positief of negatief worden beschouwd. Veel hangt af van de omgeving waarin je wil sporten. Bij warm weer is dit eerder negatief, gezien de spiertemperatuur kan stijgen boven het optimale niveau, wat leidt tot limiteren van de prestatie. Echter bij koud weer heb je een extra laagje kledij dat zorgt voor isolatie tegen de koude en spierverwarming. Momenteel zijn er ook steeds meer ‘light’ versies van de kledij, specifiek ontwikkeld voor warme omstandigheden.

Trainen brengt spierschade met zich mee en het is door het herstel tussen trainingen dat het menselijk lichaam beter wordt. Ook hier heeft compressiekledij effecten op. Na langdurige trainingen, of korte trainingen aan hoge intensiteit, evenals wedstrijden, treedt er structurele schade op aan de spiercellen, met name aan de elementjes die zorgen voor het samentrekken van de spier. Hierdoor ontstaat een ontstekingsreactie in de spier (volkomen normaal trouwens, stop dus zeker niet met trainen na het lezen van dit artikel!). De eiwitten van afgestorven of beschadigde spiercelletjes komen vrij en zuigen op hun beurt vloeistof aan door een veranderde osmotische druk in het weefsel. Dit is beter gekend als oedeem of zwelling. Compressiekledij zou de zwelling tegengaan door de lymfedrainage te verbeteren en zo het aangezogen vocht terug in circulatie te brengen. Hierdoor verlaagd de druk in desbetreffende spieren en ervaart de sporter minder pijn.

Ook een aerodynamisch voordeel wordt toegeschreven aan compressiekledij (R2 Calf, Compressport). Het dragen van het kuitstuk(Calf) in dit geval zou 5 watt winst opleveren, puur door betere aerodynamica tijdens het fietsen. Dit komt neer op ongeveer een halve seconde per kilometer wat al gauw neerkomt op 1min30 tijdens een volledige Ironman wedstrijd bijvoorbeeld. Voor de volledigheid: De Calfs werden vergeleken met geschoren benen, niet met behaarde benen. De winst is dus niet toe te schrijven aan het wegwerken van de luchweerstand die de haartjes met zich meebrengen. Deze winst is de reden waarom je deze calfs niet ziet in het wielrennen tijdens de wedstijden, daar zijn ze niet toegelaten ( mechanische doping)!

Als laatste vermindert compressiekledij ook de spieroscillatie (trillende/schokkende beweging van de spieren bij herhaalde impact (vb. afdalen met de fiets, lopen, contactsporten, …). Er is aangetoond dat zelfs bij lichte looppas (6 km/u) de op- en neerwaartse verplaatsing van de spiermassa (kuit) en de zijwaartse verplaatsing van de spiermassa (kuit) verminderd worden met 16,5% en 30,2% respectievelijk, in vergelijking met het niet dragen van compressiekledij (Calf, Compressport). Aan deze verminderde schokbeweging worden ondermeer uitgestelde vermoeidheid (bij verticale squat jumps), verminderde structurele spierschade (bij repetitieve sprints) en verlaagd energieverbruik (bij submaximaal lopen) toegeschreven.

Een hele boterham aan effecten op het lichaam dus! Laat het even bezinken, in het volgende hoofdstuk gaan we verder over de impact van deze effecten op de sportieve prestaties.

Tot volgende week voor Deel 3: “Het effect van compressiekledij op de prestatie.”

Matthias Boetens

0 antwoorden

Plaats een Reactie

Meepraten?
Draag gerust bij!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *